Nowe fakty z historii ołtarza Wita Stwosza

Nowe fakty z historii ołtarza Wita Stwosza

 
Nieznane mikrofilmy dotyczące powojennych losów ołtarza Wita Stwosza dotarły z USA do parafii mariackiej w Krakowie, informuje Dziennik Polski.

Z dokumentów wynika, że wielką rolę w odnalezieniu ukrytego przez Niemców ołtarza odegrał wywiad amerykański, a decyzję o zwrocie cennego zabytku Kościołowi w Polsce podjął osobiście gen. Dwight D. Eisenhower. - "Na mikrofilmach, pochodzących z amerykańskich archiwów, są niezwykle ciekawe informacje dotyczące losów tego cennego zabytku", mówi Agata Wolska, pracownik archiwum parafii mariackiej, która przegląda mikrofilmy, by na ich podstawie przygotować obszerną dokumentację.
Znajduje się tam m.in. informacja, że decyzję o zwrocie ołtarza podjął osobiście gen. Dwight D. Eisenhower, głównodowodzący wojsk alianckich w Europie. Amerykanie transportowali ołtarz pod eskortą, obawiając się, iż na terenie Czechosłowacji Rosjanie zechcą go przejąć. Władze amerykańskie spodziewały się, że ołtarz, jako narodowe sacrum, może być "zaaresztowany" przez komunistyczne władze ówczesnej Polski, co zresztą rzeczywiście się stało.
(za: Dziennik Polski)

Ołtarz Wita Stwosza - kilka ciekawych faktów

Ołtarz Wita Stwosza jest najcenniejszym, gotyckim zabytkiem Kościoła Mariackiego w Krakowie.
To wspaniałe dzieło jest tryptykiem. Wykonany został przez pochodzącego słynnego rzeźbiarza z Norymbergii - Wita Stwosza, powstawał w latach 1477 - 1489, a wykonano go na zamówienie rady miejskiej Krakowa.
Koszt wykonania dzieła wynosił 2808 florenów, pochodzących głównie z zapisów testamentowych i składek mieszczaństwa krakowskiego. Suma ta stanowiła równowartość rocznego budżetu miasta i odpowiadała wartości kilku kamienic.
Postęp prac musiał satysfakcjonować fundatorów, gdyż Rada Miejska w 1483 wyraziła zadowolenie z dokonań artysty i zwolniła go z płacenia podatków.
Pracownia Wita Stwosza znajdowała się przy ulicy Grodzkiej, mistrz  Stwosz w chwili przystąpienia do dzieła miał około trzydziestu lat i był, jak na ówczesne pojęcia, człowiekiem w wieku dojrzałym, z  wykształceniem i doświadczeniem pozwalającym na samodzielne prowadzenie tak poważnych prac.

Ołtarz ma 13 metrów wysokości i 11 metrów szerokości. Wykonany został z drzewa dębowego, a figury wyrzeźbiono w pniach lipowych. Figury, które oglądamy w głównej scenie mają po 2m 70 cm wysokości.
Główną scenę Ołtarza stanowi scena Zaśnięcia Najświętszej Marii Panny. W centralnej części znajduje się rzeźba Maryi, która opada na ręce apostoła Jakuba Starszego. Nad głową apostoła inny z apostołów załamuje ręce. Na lewo od Maryi znajduje się święty Piotr, czytający księgę, a po prawej stronie święty Jan Ewangelista, który ociera oczy. Pozostali apostołowie mają wzrok skierowany ku górze. Powyżej nich przedstawiona jest kolejna scena: Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Idzie ona do nieba w towarzystwie swego syna. Nad szafą w zwieńczeniu ołtarza przedstawiona jest scena koronacji Maryi. Koronuje ją Bóg Ojciec i Jezus. Po bokach stoją dwaj święci polscy. Po stronie lewej św. Stanisław, a po stronie prawej św. Wojciech.
W kolorystyce ołtarza przeważają barwy: niebieskie, złote i czerwone. Figury zostały wykonane niezwykle precyzyjnie. Za wzór służyli ówcześni mieszkańcy Krakowa. Jest to więc doskonałe źródło wiedzy dla historyków, gdyż oglądając uważnie przedstawione postacie można wiele dowiedzieć się o czasach w których powstawał ołtarz. W realistycznym podejściu do postaci rzeźbiarz posunął się tak daleko, że widać dokładnie ich różne ułomności: defekty wyglądu, zdeformowane dłonie, napęczniałe żyły na nogach, ślady chorób skórnych.
Sprzęty domowe, naczynia codziennego użytku również są wierną kopią pierwowzorów.
Ekspresja sceny jest wzmożona zagęszczeniem postaci; w rzeczywistości nigdy nie mogłyby one stać tak blisko siebie. Złocone szaty odbijają światło. Ustawienie postaci "pod wiatr" powoduje sfałdowanie szat.
Otwarty ołtarz na ruchomych skrzydłach ilustruje sześć Radości Maryi: od Zwiastowania po Zesłanie Ducha Świętego. Kiedy szafa jest zamknięta, płaskorzeźby przedstawiają 12 scen z życia Marii i Jezusa.