Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie

Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie

Od października do grudnia 2022 roku Polska Prowincja Zakonu Pijarów realizowała zadanie pn. „Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie” w ramach programu pn. Program Wsparcia Edukacji Edukacja Patriotyczna ustanowionego przez Ministra Edukacji i Nauki.


Miejscem wykonania Zadania były szkoły podstawowe i licea ogólnokształcące prowadzone przez Polską Prowincję Zakonu Pijarów na terenie miast: Elbląg, Poznań, Łowicz, Warszawa, Bolesławiec, Katowice, Kraków, Rzeszów. 

Pierwszym, głównym działaniem zorganizowanym w ramach projektu było Forum Naukowe dla nauczycieli i rodziców uczniów szkół pijarskich. Forum odbyło się w ramach Spotkania Laikatu Pijarskiego organizowanego w Licheniu w terminie: 21-23.10.2022. Temat spotkania KOŚCIÓŁ I OJCZYZNA. Dzięki organizacji forum udało się motywować osoby dorosłe do patriotycznego wychowania dzieci i młodzieży oraz przybliżać możliwe formy pracy rodzin na rzecz kultury obywatelskiej.  Uczestnicy spotkania zostali zakwaterowani w Domu Pielgrzyma Arka, tam  też odbywało się wyżywienie uczestników. W spotkaniu uczestniczyły 133 osoby – nauczyciele i rodzice uczniów szkół pijarskich w Polsce.

Do głównych celów tego zadania należało: kształtowanie postawy szacunku do wartości, symboli i tradycji narodowych, kształtowanie tożsamości narodowej i współuczestnictwa w pielęgnowaniu tradycji, wyrabianie dbałości o język ojczysty, nabycie wiedzy o swoim regionie, mieście i rodzinie. Podczas spotkania zrealizowano 3 godziny zajęć  warsztatowych  oraz przeprowadzono 3 godziny konferencji.

Tematy zajęć warsztatowych: 1) Umacnianie więzi z Polską, 2) Kształtowanie świadomości obywatelskiej, 3) Formowanie postaw patriotycznych, 4) Rozwijanie poszanowania postaw prospołecznych i dobra wspólnego, 5) Rozwijanie aktywnego udziału w życiu społeczności rodzinnej, szkolnej, lokalnej i państwowej. Warsztaty prowadzone były przez wybranych nauczycieli szkół pijarskich w Polsce. Dzięki warsztatom udało się także podzielić doświadczeniem pracy w różnych szkołach oraz zachęcać do podejmowania działań nie tylko w danej szkole ale także i na szczeblu ogólnopolskim.  

Tematy konferencji wygłoszonych w ramach forum:

1) o. Edward Kryściak SP – Kiedy przeszłość przeszkadza miłości,
2) o. Mateusz Pindelski SP – Kościół Kalasancjusza – trudna miłość,
3) p. Andrzej Boj-Wojtowicz – Mój Kalasancjusz – świętych obcowanie.

Drugim działaniem realizowanym w ramach projektu był Przegląd Teatrów Pijarskich. Było to weekendowe spotkanie w Łowiczu podczas którego dzieci i młodzież przedstawiały przygotowane przez siebie sztuki i spektakle, odbyło się ono w terminie od 18 do 20 listopada 2022 roku. Tegoroczny temat PRAWDA miał zachęcić dzieci i młodzież do dbania o przekaz prawdy historycznej dotyczącej własnego narodu, do promowania postaw uczciwości i rzetelności w wypełnianiu własnych zadań i obowiązków. 

Z ciężkim zadaniem, jakim stało się ocenienie młodych aktorów, zmierzył się Piotr Szrajber - aktor teatralny, telewizyjny i głosowy. - Nauka teatru, to nauka kompetencji społecznych - mówił. - Dzięki temu, że tworzą teatr, że uczą się tego teatru, stają się po pierwsze wrażliwymi ludźmi. Dzięki temu, że dotykają teatru są w elicie, w awangardzie wśród swoich rówieśników  - tymi słowami ocenił uczestników. 

W ramach przeglądu zaprezentowały się zespoły z pijarskich szkół i placówek z Bolszewa, Bolesławca, Krakowa, Łowicza, Poznania, Rzeszowa. Nagroda publiczności powędrowała do Teatru Atmosfera działającego w Rzeszowie. Podczas przeglądu uczestnicy przedstawili: 

1. "Wizyta starszej pani" reż. Beata Jeziorowska, Pijarskie Szkoły w Łowiczu
2. Musical o życiu Matki Bożej "Keheritomene" reż. o. Dominik Bochenek, Agnieszka Orawiec, Szkoły Pijarskie w Bolesławcu
3. "Gra z prawdą" reż. s. Monika Duc, Teatralny GPS — Publiczne Liceum Sióstr Pijarek w Rzeszowie
4. "Requiem Piaśnickie" reż. Marek Czoska, Teatr Feniks - parafia pw. Wniebowzięcia NMP w Bolszewie,
5. „Co to jest prawda?” reż. Anna Knop, Zespół Szkół Zakonu Pijarów w Poznaniu
6. "Nowe szaty cesarza" reż. Maria Gera-Duda, Krakuski - Szkoła Podstawowa Zakonu Pijarów w Krakowie
7. "Jak smutek ze zgryzotą po świecie wędrowali" reż. Marek Czoska, JBT Junior Szkoła Podstawowa im. Mikołaja Kopernika w Bolszewie
8. "Ukochana Tezeo" reż. Andrzej Skowron, PS. Wychodzimy na pole  — Liceum Zakonu Pijarów w Krakowie
9. "Drzewo Życia" reż. Agata Chmiel, Teatr Atmosfera - parafia pw. św. Józefa Kalasancjusza w Rzeszowie.

W ramach przygotowań do przeglądu nauczyciele i pracownicy szkół pijarskich prowadzili dodatkowe zajęcia warsztatowe, podczas których dzieci i młodzież nie tylko oswajała się ze sceną, ale także poznawała sztukę retoryki. Nauczyciele prowadzący zajęcia otrzymali za tę pracę wynagrodzenie. W ramach przeglądu zaangażowanych było ponad 130 uczestników – dzieci i młodzież z pijarskich szkół i placówek z Bolszewa, Bolesławca, Krakowa, Łowicza, Poznania, Rzeszowa. W ramach działania przeprowadzono ankietę dotyczącą zainteresowania sztuką: wynika z niej iż blisko 50% uczestników zwiększyło chęć angażowania się w działania artystyczne.

Trzecim planowanym i zrealizowanych działaniem było przeprowadzenie warsztatów dla uczniów oraz ich rodziców dotyczących rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej. Terminy i miejsca realizacji były każdorazowo ustalane przez poszczególne szkoły.  W sumie w tym działaniu wzięło udział 282 uczestników. Zorganizowano 8 wyjazdowych warsztatów dla rodzin uczniów szkół pijarskich. Podczas wyjazdu dzieci i ich rodzice mieli okazję bliżej poznać swój własny region oraz pogłębić wiedzę na temat historii i tradycji danego miejsca.  

Warsztaty odbyły się w następujących terminach:

1. od 15 do16 listopada 2022 r. Uczestniczyło 38 osób: uczniowie Publicznego Liceum Zakonu Pijarów im. św. Józefa Kalasancjusza w Poznaniu oraz ich opiekunowie. W czasie warsztatów uczestnicy zajęć mieli możliwość bliżej poznać swój region oraz pogłębić wiedzę na temat: Wybitnych Wielkopolan w walce o wolność i niepodległość na przykładzie rodziny Raczyńskich. Uczestniczyli w lekcji „Człowiek i historia” o Edwardzie Bernardzie hr. Raczyńskim, Prezydencie RP na Uchodźstwie w latach 1979 – 1986, zwiedzili pałac i galerię malarstwa w Muzeum – Pałac w Rogalinie, zamek w Kórniku, odwiedzili miejsca związane z Edwardem Nałęczem hr. Raczyńskim w Zaniemyślu, „…który dla siebie był skąpy, pomocny biednym, hojnym dla Ojczyzny” (napis na posągu przy grobie znajdującym się przy kościele w Zaniemyślu).

2. od 18 do 19 listopada 2022 r. Uczestniczyło 30 osób: uczniowie Publicznej Szkoły Podstawowej Zakonu Pijarów im. św. Józefa Kalasancjusza w Rzeszowie oraz ich opiekunowie. W czasie warsztatów uczestnicy zajęć odbyli spacer na Małą Rawkę, podczas którego przewodnik opowiadał ciekawostki na temat Bieszczad i szlaku, którym podążali, jak również uzyskali wskazówki na temat jak bezpiecznego poruszania się po szlakach, jak czytać znaki oraz o zwierzętach zamieszkujących dany region. Uczestnicy wysłuchali również wykładu na temat Bieszczad, a podczas przeprowadzonych warsztatów mieli możliwość doświadczyć swojej świadomości narodowej, bliżej poznać swój region oraz pogłębić wiedzę na temat historii, ludowizny, ciekawostek, szczytów, słynnych ludzi z danego regionu.

3-5. Uczniowie Szkoły Podstawowej Zakonu Pijarów oraz Liceum Ogólnokształcącego Zakonu Pijarów w Krakowie oraz ich opiekunowie odbyli warsztaty w następujących terminach:

3. od 18 do 20 listopada 2022 r uczestniczyło 25 osób: uczniowie i ich opiekunowie, miejsce: Krynica Zdrój.

4. od 18 do 20 listopada 2022 r. uczestniczyło 58 osób: uczniowie i ich opiekunowie, miejsce: Bystra Podhalańska

5. od 9 do 10 grudnia 2022 r. uczestniczyło 25 osób: uczniowie i ich opiekunowie, miejsce: Krynica Zdrój.

Tematem przewodnim warsztatów był „Patriotyzm – z pokolenia na pokolenie”. Główne cele organizowanych zajęć to: kształtowanie więzi z krajem ojczystym i świadomości więzi obywatelskiej, kształtowanie postaw patriotycznych wśród uczestników Programu, nabycie wiedzy wykraczającej poza wiadomości książkowe o historii i teraźniejszości „swojej małej Ojczyzny”, osiąganie wyższego poziom dojrzałości intelektualnej, kształtowanie postawy łączącej przywiązanie i miłość do Ojczyzny, rozwijanie postaw prospołecznych i dobra wspólnego, tworzenie sytuacji wyzwalających emocjonalny związek z krajem ojczystym (spotkania, dyskusje, wycieczki). Podczas warsztatów dzieci i młodzież zostały zapoznane m.in. z postacią Nikifora Krynickiego (1895-1968) najsłynniejszego malarza samouka z Krynicy, w którego twórczości zobaczyć można było patriotyzm lokalny. Podczas wyjazdów uczestnicy zadania zapoznani zostali także z postaciami górali, którzy swoją postawą i działaniem przysłużyli się sprawie polskiej: m. in.: Andrzeja Juliusza Małkowskieg (na Podhalu rozwijał ożywioną działalność, tworząc silny, niezależny ośrodek harcerski), Piotra Borowego (gazdy góralskiego z Orawy, działacza ludowego i niepodległościowego, orędownika sprawy polskiej na Orawie i Spiszu, członka polskiej delegacji na konferencję paryską w 1919 r.) czy Ferdynanda Machaya – księdza katolickiego, infułata, teologa, działacza niepodległościowego, polityka i senatora z okresu II Rzeczpospolitej.

6. od 25 do 26 listopada 2022 r. Uczestniczyło 30 osób: uczniowie Zespołu Szkół Pijarskich w Elblągu oraz ich opiekunowie. W czasie warsztatów uczestnicy zajęć mieli możliwość bliżej poznać swój region oraz pogłębić wiedzę na temat historii i tradycji Lidzbarka Warmińskiego oraz Ornety. Wyjazd miał na celu poznanie tzw. małej ojczyzny. Lidzbark Warmiński od 1350 r. do XIX wieku był stolicą Warmii i dawniej jej największym miastem. Miasto było centrum wiary i kultury w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, często dlatego też nazywano je Perłą Warmii. Przez długi czas było pod panowaniem biskupów warmińskich. Był to też znaczny ośrodek gospodarczy ustępujący swym znaczeniem na Warmii tylko Braniewu. W mieście znajduje się zamek biskupów warmińskich, który za dużą wartość artystyczną i historyczną w skali światowej, uznany został za pomnik historii. W ramach wyjazdu odbyły się warsztaty na zamku biskupów warmińskich, przybliżające historię i życie nie tylko zamku, lecz również całego miasta i regionu. Drugim miejscem była Orneta. Oprócz zapoznania się z założeniem urbanistycznym miasta i jego historią, głównym i najlepiej zachowanym miejscem, które zwiedziliśmy jest kościół parafialny p.w. św. Jana Chrzciciela, który ukazuje bogatą i wielowiekową historię rozwoju wiary i pobożności na terenach Warmii. Kościół św. Jana Chrzciciela jako jedyny na Warmii został  wzniesiony w stylu gotyckim (wiek XIV) przez biskupa warmińskiego Hermana z Pragi. Po rozbudowie, podczas której dobudowano 10 kaplic, okalających kopułę, w 1494 r. dokonano powtórnej konsekracji, nadając świątyni patronów świętych Jana Chrzciciela i Jana Ewangelistę. W czasie wojny polsko – krzyżackie Kościół bardzo ucierpiał, ale dokonano wówczas remontu, ozdabiając gzyms fryzem ceramicznym, a od XVI wygląd zewnętrzny nie był już zmieniany. Obecny gotycki kościół parafialny został zbudowany w latach 1338-1349 r. w czasie rządów biskupa warmińskiego Hermana z Pragi.

7. od 25 do 26 listopada 2022 r. Uczestniczyło 30 osób: uczniowie Zespołu Szkół Pijarskich w Katowicach oraz ich opiekunowie. W czasie warsztatów uczestnicy zajęć mieli możliwość bliżej poznać swój region oraz pogłębić wiedzę na temat historii i tradycji Śląska. Uczestnicy mieli okazję wykazać się znajomością historii, kultury, a także gwary śląskiej. Mogli również dowiedzieć się ciekawostek dotyczących przebiegu Powstań Śląskich oraz umundurowania powstańców. Nie zabrakło również sprawnościowych oraz zagadek logicznych angażujących całe rodziny. W czasie wyjazdu przeznaczony został czas również na wspólne wyjście na Równice i rodzinne warsztaty z wykonywania biżuterii z koralików i drutów kreatywnych.

8. od 16 do 17 grudnia 2022 r. uczestniczyło 46 osób: uczniowie Publicznej Szkoły Podstawowej Zakonu Pijarów im. ks. St. Konarskiego w Bolesławcu oraz ich opiekunowie. W czasie warsztatów muzyczno-kulturalnych uczestnicy mieli możliwość poznać bliżej historię Domu Chleba oraz okolicznych terenów, które wróciły do Polski dopiero od 1945 r. Obecni rodzice dzielili się z uczniami piosenkami i tradycjami muzycznymi z państw i regionów, z których przybyły na Dolny Śląsk ich rodziny po II wojnie światowej (Jugosławia, Kresy Rzeczypospolitej, Mazowieckie).

Wyżej opisany projekt został dofinansowany w wysokości 100 000,00 zł, całkowity koszt projektu wynosił 118.301,63.