O muzyce skomponowanej przez pijarów możemy obecnie rzadko usłyszeć, jednak w XVII/XVIII w. utwory pisane przez zakonników były jednym z nieodłącznych elementów programu szkół pobożnych. Zachowane dzieła z tego czasu wykonuje chór Musica con GRAZia, który zagościł na kilka dni w Polsce w naszych placówkach.
Dzieła muzyczne, dzisiaj zapomniane, w epoce baroku nie tylko pozwalały budować dziedzictwo zakonu. W szkołach pijarskich tworzono klasy muzyczne, w których sponsorowano stypendia dla chłopców, którzy odznaczali się talentem, dzięki któremu trafiali do chórów i orkiestr sanktuariów lub dworów. Praktyka ta była popularna na Morawach, w Austrii i w Polsce, a pijarzy nie tylko popularyzowali istniejące już zakonne utwory, ale sami komponowali, najczęściej na potrzeby liturgii. Najbardziej znanymi zostali Antonín Masát, Václav Kalous, Jan Nepomuk Brossmann, Jan Ignác Kolenz i wielu innych, którzy pozostawili po sobie setki mszy, hymnów, litanii i antyfon. Na przestrzeni kolejnych wieków utwory popadły w zapomnienie i niejednokrotnie zaginęły w czasie zawirowań historycznych na tych terenach. Jednak dzięki wieloletniej pracy muzykologów udało się odzyskać dzieła zapomniane, które do życia od 20 lat przywraca właśnie chór Musica con GRAZia pod kierownictwem Zuzanny Ronck.
Chór przyjechał do Polski, by wziąć udział w trzech koncertach. W Krakowie zostały zorganizowane również warsztaty dla chórów z naszych placówek, które poprowadziła dyrygentka z Grazu. Chóry do występu przygotowali dyrygenci poszczególnych chórów: Jelenia Góra-Cieplice – Marcin Dyduszko, Kraków-Rakowice – Anna Górnicka, Kraków-Wieczysta – Marcin Miotełka oraz z Warszawa – Sławomir Kuczek.
Pierwszy z trzech koncertów odbył się w Rzeszowie 23 sierpnia 2026 r. w naszym kościele pw. św. Józefa Kalasancjusza. Koncert wpisywał się w obchody przygotowujące do uroczystości odpustowych w parafii. Drugi z nich miał miejsce w Krakowie na Wieczystej w kościele pw. Matki Bożej Ostrobramskiej, gdzie po dwudniowych warsztatach prowadzonych przez dyrygentkę Chóru Musica con GRAZia dla członków pijarskich chórów, które wspólnie wystąpiły podczas koncertu 25 sierpnia 2026 r. Koncertem wieńczącym protest Salve Regina. Pijarskie utwory maryjne epoki barku był koncert w kościele pw. Przemienienia Pańskiego, gdzie chór wystąpił w ramach festiwalu Muzyka w Starym Krakowie.
Podczas każdego z trzech koncertów publiczność mogła wysłuchać utworów maryjnych wykonywanych przez chór Musica con GRAZia, które powstały w XVIII wieku i których partytury znajdują się w Pradze, Kromieryżu, Bratysławie, Modrej i Częstochowie – w archiwum ojców paulinów na Jasnej Górze. Wśród solistów znaleźli się: Daria Durynina, Christine Schäffer – sopran, Evgenia Shugai – alt, Mario Lesiak – tenor, Holger Linn – bas. W składzie instrumentalnym znalazł się kwartet smyczkowy w składzie: Manako Ito – I skrzypce, Olesia Romaniv – II skrzypce, Miki Takasu – altówka, Jonas Carlsson – violone oraz Klaus Hubmann grający na fagocie barokowym i Lukas Franck – pozytyw organowy. Zespoły poprowadziła Zuzanna Rock.
To niezwykłe doświadczenie muzyki pijarskiej oraz utworzenie wspólnego chóru i wykonania dzieł spotkało się z niezwykle ciepłym przyjęciem w każdej z placówek. Niewątpliwie dzieła pijarskie zostaną wsród naszych chórów na dłużej i zostaną zabrane do placówek, gdzie będą popularyzowały pijarski dorobek muzyczny.
MK