Dobiegał końca XVII wiek. Sięgające korzeniami średniowiecza, odprawiane w Wielkim Poście misteria pasyjne, wiernie oddające biblijne opisy męki i śmierci Chrystusa, przestały odpowiadać charakterowi barokowej pobożności Polaków. Brakowało w nich emocji. A ludzie chcieli jakoś poczuć, przeżyć cierpienia, które czuł i których doświadczył Jezus. Chcieli wczuć się w sytuację Matki Bożej, bezsilnie patrzącej na cierpienie Syna.

Z pomocą przyszli księża ze Zgromadzenia Misjonarzy św. Wincentego ŕ Paulo. Wymyślili nowe nabożeństwo pasyjne, znane dziś jako Gorzkie Żale. Tekst być może ułożył ks. Wawrzyniec Benik albo inny z księży. Dokładnie nie wiadomo. Na pewno ks. Benik po raz pierwszy wydał Gorzkie Żale drukiem. Właśnie 300 lat temu – w lutym 1707 roku. Tytuł, zgodnie z barokowymi regułami, był bardzo długi i kwiecisty: „Snopek miry z Ogroda Getsemańskiego albo Żałosne gorzkiej Męki Syna Bożego, co piątek, a mianowicie podczas Pasyjej w Niedziele Postu Wielkiego po południu, około godzin nieszpornych rozpamiętywanie. Z Przydatkiem Krociuchnego nabożeństwa do Najświętszego Sakramentu”.
Ale któż był w stanie zapamiętać tak rozwlekły tytuł? Z czasem zastąpiono go więc zdecydowanie krótszym: „Gorzkie Żale” – od pierwszych słów „Pobudki”, czyli pieśni rozpoczynającej nabożeństwo. Nie minęło wiele czasu, a w niedzielne popołudnia Wielkiego Postu Gorzkie Żale, przed wystawionym Najświętszym Sakramentem, śpiewała już cała Polska. I śpiewa do dziś. Zdaniem Jana Budziaszka, perkusisty Skaldów, nikt nie wymyślił bardziej przejmującego rozważania męki Pańskiej.